Kua makahia ngā tōmato kēne Itari ki Ahitereiria

Whai muri i tētahi amuamu i tukuna i te tau kua hipa e te SPC, kua whakatau te kaiwhakahaere aukati-para o Ahitereiria e toru ngā kamupene tukatuka tōmato nunui o Itari i hoko hua i Ahitereiria i ngā utu iti hangai, ā, i tino whakaiti i te utu mō ngā pakihi o te rohe.

I roto i te amuamu a te kamupene tukatuka tōmato o Ahitereiria, a SPC, i tautohetia e ngā mekameka hūpāmakete a Coles and Woolworths kua hokona e rātou he kēne tōmato Itari 400 karamu mō te AUD 1.10 i raro i ā rātou ake tapanga. Ko tā rātou waitohu, ko Ardmona, i hokona mō te AUD 2.10 ahakoa i whakatipuria ki Ahitereiria, ā, i kino ai ngā kaihanga o te rohe.

I tirotirohia e te Komihana Ārai-Para ngā kaihanga Itari e whā – ko De Clemente, ko IMCA, ko Mutti me La Doria – ā, i kitea e toru o ngā kamupene e whā kua "whakarērea" ngā hua ki Ahitereiria i roto i ngā marama 12 tae noa ki te mutunga o Hepetema 2024. I roto i te arotake tuatahi, i whakakorea ai a La Doria, i kīia, "i kaweake ngā kaihoko mai i Itari i ngā taonga ki Ahitereiria i ngā utu i whakarērea, i tautokona rānei".

I whakatau te komihana he pānga kino ki a SPC te makanga o ngā tōmato e ngā kaitākaro tokotoru me te whānuitanga o ngā kamupene kāore anō kia whakahuatia. I kitea e rātou ko ngā kawemai a Itari "i tino whakaiti i ngā utu ahumahi o Ahitereiria i waenga i te 13 ōrau ki te 24 ōrau".

Ahakoa i kitea e te komihana kua ngaro ngā hoko, te wāhi mākete me ngā hua o SPC nā te "pehitanga utu me te hekenga utu", kāore i inehia te whānuitanga o aua mate. I te nuinga o te wā, i kitea e te arotake tuatahi kāore he "whara nui ki te umanga Ahitereiria" mai i ngā kawemai. I whakaae hoki ko ngā kaihoko o Ahitereiria kei te hoko i ngā rahinga nui ake o ngā taonga Itari kawemai i ngā taonga i hangaia i Ahitereiria nā te "pai ake o te kaihoko ki ngā tōmato kua takaia, kua tiakina rānei o te takenga mai me te reka o Itari".

 

"E whakaaro tuatahi ana te Komihana, i tēnei wā o te rangahau i runga i ngā taunakitanga i mua i te Komihana, ā, i muri i te aromatawai i ētahi atu āhuatanga i roto i te mākete o Ahitereiria mō ngā tōmato kua takaia, kua tiakina rānei e whakataetae ana te umanga o Ahitereiria, kua pāngia te āhua ōhanga o SPC e ngā kawemai o ngā taonga kua makahia, kua tautokona rānei mai i Itari, engari kāore aua kawemai i pāngia te umanga o Ahitereiria."

I roto i te whakautu ki te rangahau a te komihana, i whakatūpato ngā āpiha o te Kotahitanga o Ūropi tera pea ka puta he "taupatupatu tōrangapū nui" i ngā whakapae mō te whanoke, ā, ko ngā uiuinga mō ngā kaweake kai o te rohe "ina koa i runga i ngā taunakitanga ruarua, ka tino kino te tirohanga".

I roto i tētahi atu tuku ki te Komihana Ārai-Para, i kī te kāwanatanga o Itari he "koretake, kāore hoki i te whai mana" te amuamu a SPC.

 

I te tau 2024, i kawemai a Ahitereiria i te 155,503 tāne o ngā tōmato kua tiakina, ā, ko te 6,269 tāne anake i kaweakehia.

Ko ngā kawemai i roto i ēnei ko te 64,068 tāne o ngā tōmato kēne (HS 200210), ā, 61,570 tāne o ēnei i ahu mai i Itari, me te 63,370 tāne anō o te whakapiri tōmato (HS 200290).

I taua wā anō, i tākaihia e ngā kaihanga tōmato o Ahitereiria te katoa o te 213,000 tāne o ngā tōmato hou.

Ko ngā kitenga a te komihana te pūtake o te taunakitanga a te tari ki te kāwanatanga o Ahitereiria, mā rātou e whakatau he aha te mahi, mēnā he mahi, hei mahi ki ngā kaihanga Itari i mua i te mutunga o Hānuere. I te tau 2016, kua kitea kētia e te Komihana Ārai-Para i ngā kaihoko o te waitohu tōmato kēne Feger me La Doria kua kino ki te umanga ā-rohe mā te maka hua ki Ahitereiria, ā, kua whakatakotohia e te kāwanatanga o Ahitereiria ngā takoha kawemai ki aua kamupene.

I taua wā tonu, e tūmanakohia ana ka tīmata anō ngā whiriwhiringa mō tētahi whakaaetanga hokohoko kore utu i waenganui i a Ahitereiria me te EU, kua whakamutua mai i te tau 2023 nā te korenga o te whakatau mō ngā utu ahuwhenua, ā, e tūmanakohia ana ka tīmata anō i te tau e tū mai nei.

 


Wā tuku: Hakihea-01-2025