E whakaatu ana te tātaritanga hou o ngā raraunga Circana, nā te Good Food Institute (GFI) Europe, i te tau 2025, nā te whakapainga o te utu me te reka i piki ake ai te rahinga hoko o ngā kai tipu i roto i ngā mākete matua e whā o te whenua.
I Parani, Tiamana, Itari, Hōrana, Pāniora me te UK, he nui ake te utu mō ia kirokaramu o ngā kōwhiringa kai tipu i ō rātou kōwhiringa kai kararehe – heoi, kua whakawhāitihia te rerekētanga utu i te tau kua hipa.
I te nuinga o te wā, i honoa tēnei ki te pikinga o ngā rahinga hoko mō ngā kai tipu. I roto i ngā wāhanga katoa, i piki ake te rahinga hoko katoa i Parani, Tiamana, Itari me Pāniora i te tau 2025, i te wā i kite ai a Hōrana me te UK i ngā hekenga paku.
I tohu a GFI e whakaatu ana ngā raraunga he mea nui te utu tika ki te hanga i te mahi hoko. I Itari, i piki ake ngā hoko o te mīti me te miraka mai i ngā tipu, engari i heke paku ngā utu toharite. I Parani, i heke ngā utu mīti mai i ngā tipu, ā, tata ki te 17% te pikinga o te rahinga hoko. Ā, i Pāniora, ko te miraka kore-miraka te kāwai mai i ngā tipu me te āputa utu iti rawa, engari ko te kāwai nui rawa atu me te angitu rawa atu i roto i ngā tipu whānui – neke atu i te kotahi i roto i te tekau rita o te miraka e hokona ana i ngā kaihokohoko Pāniora.
E whakaatu ana hoki ngā raraunga i te tipu o ngā rahinga hoko o te tofu, te tempeh me te seitan mā te tata ki te 30% i Tiamana me Hōrana i te tau 2025, e hangai ana ki te hiahia o ngā kaihoko mō ngā kai tipu iti rawa te tukatuka.
Heoi, i nui ake te hoko mīti tipu i ngā tāngata puta noa i ngā whenua e ono i ngā mīti tōfu, te tempeh me te seitan i hokona katoatia. E whakaatu ana tēnei kāore te utu anake e whakamana i te angitu – kua kitea ko ngā hua e whai ana i te reka, te kakano, te whakatakotoranga rānei o te mīti tuku iho e toro atu ana ki tētahi hunga whakarongo whānui ake.
Te ōritetanga o te mahi me te utu i roto i te miraka-alt
E tautoko ana ngā raraunga mai i te UK i te hiranga o ēnei āhuatanga kare ā-roto, me te whai huatanga o te miraka ōti me te miraka momo barista i te tau 2025 i te mea e rapu ana ngā kaihoko i te reka me te mahi kounga teitei. E ai ki te rangahau, ko ngā hua momo barista te haurima o te whānuitanga i roto i ētahi mākete.
Ko te miraka tipu te wāhanga tino pakari puta noa i ngā whenua e ono, ā, e 7-10% o ngā miraka katoa e hokona ana i Tiamana, i Itari, i Pāniora me Hōrana ināianei. Tata ki te haurua o ngā whare i Pāniora, me te 38% o ngā whare i Tiamana, i hoko miraka tipu i te tau 2025.
Nā te haumitanga a ngā kaihokohoko ki ngā hua tapanga tūmataiti kua āwhina i te whakaheke i ngā utu – hei tauira, i Tiamana, he iti ake te utu o te miraka tipu tapanga tūmataiti i te miraka miraka tapanga tūmataiti. Ahakoa te takoha i te 19%, ki te whakaritea ki te 7% mō te miraka miraka, e ai ki te GFI. Tērā pea ka rite te utu toharite o te miraka tipu ki te miraka miraka mēnā ka tangohia e ngā kaihanga kaupapa here te ngoikoretanga takoha.
'Whakaurunga mahi' mō ngā momo mīti rerekē
Ahakoa kua pāngia te wāhanga mīti tipu e ngā arai nui i ngā tau tata nei, kei te kukume tonu i te hiahia nui o ngā kaihoko. I Parani, koinei te wāhanga tino tere te tipu i te tau 2025, me te pikinga o te rahinga hoko mā te 16.8% i te hekenga o ngā utu.
I Tiamana me te UK, 31% o ngā whare i hoko mīti tipu i te tau kua hipa. Kotahi i roto i te rima o ngā whare Pāniora i pera anō, engari i heke te nui o ngā hoko mā te 7% i Pāniora i te pikinga o ngā utu, ā, ko te utu mō ngā momo mīti tipu he nui ake i te rua o te utu i ō rātou hoa noa.
I kite a Hōrana i tētahi hekenga ōrite, i ahu mai i te hekenga o ngā hoko o ngā hua waitohu utu nui ake. I piki ake hoki ngā utu i te UK, i reira i heke nui ai te mīti-ā-ringa i roto i ngā hūpāmakete, haunga ngā toa hoko utu iti. E kī ana ngā raraunga NIQ motuhake he neke ki ēnei toa i te mea e rapu ana ngā kaihoko i ngā kōwhiringa utu iti ake.
I kite a GFI i te whai wāhitanga i puta mai i ēnei kitenga – mēnā ka taea te whakapai ake i te reka, ā, ka tata ake ngā utu ki ērā o te mīti tuku iho, ka nui ake te wāhi o te mīti tipu ki te whakatutuki i ngā whāinga mō te āhuarangi me te hauora tūmatanui, e ai ki tāna.
E hiahiatia ana he haumitanga hei whakatuwhera i te pūmanawa
Ahakoa kei te kaha tonu te hiahia o ngā kaihoko puta noa i ngā mākete, he wero tonu te toro atu ki ngā hunga whakarongo hou me te huri i te hiahia hei tikanga hoko auau mō te rāngai.
E whakaatu ana ngā raraunga kei te piki haere te utu o te nuinga o ngā kāwai tipu, e pā ana ki te pikinga o te rahinga hoko i te nuinga o ngā wā - heoi, kei reira ētahi tūāhua kua pai ake te mahi a ngā hua utu nui i ngā kōwhiringa iti ake te utu. E whakaatu ana tēnei i te hiranga o te reka me te utu, me te kore e pai ngā kaihoko ki te whakaae ki tētahi o ēnei.
Kua karanga a GFI kia nui ake te haumi ki te rangahau, te auahatanga me te kaha hanga hei whakakī i ēnei āputa. Kei roto i tēnei ko ngā haumi a te kāwanatanga me ngā ahumahi ki te R&D hei whakapai ake i te reka me te kakano, me te hanga i te hanganga e hiahiatia ana hei whakanui me te whakaiti i ngā utu.
I mea atu a Helen Breewood, te kaiwhakahaere matua o ngā tirohanga mākete me ngā kaihoko i GFI Europe: "I ngā mākete matua o Ūropi, kei te kite mātou i ngā taunakitanga mārama e hiahia ana ngā kaihoko ki ngā kai tipu, engari ko te utu me te reka tonu te mea e whakatau ana i ngā whakatau hoko. Ahakoa kei te tata te rerekētanga utu me ngā hua kararehe i roto i te maha o ngā wāhanga, kāore e ranea te utu tika mō te tipu: he mea nui hoki te wheako kai pai kia tae atu ki te hunga whakarongo nui ake."
Wā tuku: Pipiri-12-2026
