E ai ki ngā pūrongo a te BBC, ko ngā puree 'Itari' i hokona i te UK he tōmato kei roto e hono ana ki te mahi ā-ture a Haina.

E ai ki tētahi pūrongo a te BBC, ko ngā pure tōmato 'Itari' e hokona ana e ngā hūpāmakete o te UK te āhua nei kei roto ngā tōmato i whakatipuria, i kohia hoki i Haina mā te whakamahi i te mahi ā-ringa.

 

I kitea i roto i ngā whakamātautau i tonoa e te BBC World Service, 17 katoa ngā hua, ko te nuinga he waitohu ake e hokona ana i ngā kaihokohoko o te UK me Tiamana, he tūpono kei roto he tōmato Haina.

 

Ko ētahi he 'Itariana' kei roto i ō rātou ingoa pērā i te 'Italian Tomato Purée' a Tesco, ko ētahi he 'Itariana' kei roto i ā rātou whakaahuatanga, pērā i te ranunga takirua a Asda e kī ana kei roto he 'tōmato tipu Itari kua purea' me te 'Essential Tomato Purée' a Waitrose, e whakaahua ana i a ia anō he 'puree tōmato Itari'.

 

E whakahē ana ngā hūpāmakete i whakamātauria e te BBC World Service ā rātou hua ki ēnei kitenga.

 

I Haina, ko te nuinga o ngā tōmato i ahu mai i te rohe o Xinjiang, ā, e hono ana te whakaputanga ki te mahi a ngā Uyghur me ētahi atu iwi tokoiti he Muslim.

 

E whakapae ana te Kotahitanga o ngā Whenua o te Ao (UN) i te kāwanatanga o Haina mō te whakamamae me te tukino i ēnei iwi tokoiti, e whakaarohia ana e Haina he mōrearea haumarutanga. E whakakahore ana a Haina e akiaki ana i te tangata ki te mahi i roto i te umanga tōmato, ā, e kī ana kei te tiakina e te ture ngā tika o āna kaimahi. E ai ki te BBC, e kī ana a Haina ko te pūrongo a te UN i ahu mai i ngā 'kōrero teka me ngā kōrero teka'.

 

E whakaputa ana a Haina i te hautoru o ngā tōmato o te ao, ā, e mōhiotia ana ko te rohe raki-mā-uru o Xinjiang te āhuarangi pai mō te whakatipu i te hua. Heoi, kua arohia a Xinjiang e te ao katoa nā ngā pūrongo mō ngā takahi i ngā tika tangata, tae atu ki ngā hopukanga nui mai i te tau 2017.

 

E ai ki ngā whakahaere tika tangata, neke atu i te miriona ngā Uyghur kua puritia i roto i ngā wāhi e kiia nei e Haina he 'puni ako anō.' Kua puta ake ngā whakapae e kī ana kua tukinotia ētahi o ngā herehere ki te mahi ā-ture, tae atu ki ngā māra tōmato o Xinjiang.

 

Nō nā tata nei i kōrero te BBC ki te 14 tāngata i kōrero mai mō te wheako, te kitenga rānei i te mahi ā-ture i roto i te mahi tōmato o te rohe i ngā tau 16 kua pahure ake nei. I kī tētahi herehere o mua, i raro i te ingoa huna, me tutuki i ngā kaimahi ngā whakaritenga o ia rā tae atu ki te 650kg, me ngā whiu mō te hunga kāore i eke ki te taumata e hiahiatia ana.

 

I mea te BBC: "He uaua ki te manatoko i ēnei kōrero, engari he rite tonu, ā, e whakaata ana i ngā taunakitanga i roto i tētahi pūrongo a te UN i te tau 2022, i kōrero mō te whakamamae me te mahi ā-ture i roto i ngā pokapū pupuri i Xinjiang".

 

Mā te whakakotahi i ngā raraunga tuku kaipuke mai i te ao katoa, i kitea e te BBC te huarahi e kawea ai te nuinga o ngā tōmato Xinjiang ki Ūropi – mā te tereina mā Kazakhstan, Azerbaijan me Georgia, ā, mai i reira ka tukuna ki Itari.

 

I whakautu ētahi kaihokohoko, pērā i a Tesco me Rewe, mā te whakamutu i te tuku, te tango rānei i ngā hua, ko ētahi atu, tae atu ki a Waitrose, Morrisons, me Edeka, i whakahē i ngā kitenga, ā, i whakahaerehia ā rātou ake whakamātautau, he mea whakahē i ngā kereme. I whakaū a Lidl i te whakamahinga o ngā tōmato Haina i roto i tētahi hua i hokona mō te wā poto ki Tiamana i te tau 2023 nā runga i ngā take tuku.

 

 

图片2

 

 

Kua ara ake ngā pātai mō ngā mahi hoko a Antonio Petti, he kamupene tukatuka tōmato nui o Itari. E whakaatu ana ngā tuhinga tuku i whiwhi te kamupene i te neke atu i te 36 miriona kg o te whakapiri tōmato mai i Xinjiang Guannong me ōna apiti i waenga i te tau 2020 me te 2023. Ko Xinjiang Guannong tētahi kaiwhakarato nui i Haina, e whakaputa ana i te nuinga o ngā tōmato o te ao.

 

I te tau 2021, i whakaekea tētahi o ngā wheketere o te rōpū Petti e ngā pirihimana hōia Itari i runga i te whakapae mō te tinihanga – i pūrongohia e ngā pāpāho Itari kua whakapaetia ngā tōmato Hainamana me ētahi atu tōmato o tāwāhi hei tōmato Itari. I te tau i muri i te whakaekenga, ka whakatauhia te take i waho o te kooti.

 

I tētahi haerenga huna ki tētahi wheketere o Petti, i hopukina e tētahi kairīpoata o te BBC ētahi kiriata e whakaatu ana i ngā oko kua tohua he whakapiri tōmato kei roto mai i Xinjiang Guannong i te marama o Ākuhata 2023. I whakakahoretia e Petti ngā hoko tata nei mai i Xinjiang Guannong, me te kī ko tana ota whakamutunga i te tau 2020. I whakaae te kamupene i ahu mai te whakapiri tōmato i Bazhou Red Fruit, e hono tahi ana ki Xinjiang Guannong, engari i kī ka mutu te kawemai i ngā hua tōmato Haina me te whakarei ake i te aroturukitanga mekameka tuku.

 

"Kāore tēnei kamupene i uru ki te mahi whakawhiu," te kōrero a te kaikorero mō Petti ki te BBC. Heoi, i kitea i roto i te rangahau he nama waea a Bazhou Red Fruit me Xinjiang Guannong, me ētahi atu taunakitanga, tae atu ki te tātari raraunga kaipuke, e kī ana ko Bazhou tana kamupene anga.

 

I tāpiri atu te kaikorero mō Petti: "Ā muri ake nei, kāore mātou e kawemai i ngā hua tōmato mai i Haina, ā, ka whakarei ake i tā mātou aroturuki i ngā kaiwhakarato kia tutuki ai ngā tika tangata me ngā tika kaimahi".

 

Kua whakaurua e te US he ture tino pakari hei aukati i ngā kaweake katoa o Xinjiang, i te mea kua tangohia e Ūropi me te UK he huarahi ngāwari ake, e āhei ai ngā kamupene ki te whakahaere i a rātou anō kia kore ai e whakamahia te mahi ā-ture i roto i ngā mekameka tuku.

 

E whakaatu ana ngā kitenga i te hiranga o ngā pūnaha whaiwhai pakari me ngā wero o te pupuri i te māramatanga i roto i ngā mekameka tuku o te ao. I te whakaurunga o ngā ture pakari ake a te EU mō te mahi takoha i roto i ngā mekameka tuku, tera pea ka nui ake te tirotiro i te whakawhirinaki o te UK ki te whakahaere-ā-koe.


Wā tuku: Whiringa-ā-rangi-05-2025